عمل زیبایی بینی در صدر اسلام

به گزارش همراهان نیوز به نقل از وبلاگ یک استکان چای داغ :به مطلبی از كتاب « الطبقات الكبری » اثر ابن سعد متوفای 230 هجری برخورد نمودم. لازم به ذكر است كه از زمان مرگ این تاریخ نویس و سیره نگار اسلامی دوازده قرن ( 1200 سال ) می گذرد و كتاب او از منابع كهن اسلامی محسوب می‌شود.

او در كتابش ضمن معرفی و بیان شرح حال شخصی از اصحاب پیامبر ـ صلّی الله علیه‌ و آله و سلّم ـ به نام « عرفجة بن أسعد بن كرب عطاردی» (1) آورده است: « من بنی‌تمیم. قال أخبرنا عمرو بن عاصم الكلابی ، قال حدّثنا أبوالأشهب

(2) ، قال أخبرنا عبدالرحمن بن طرفة بن عرفجة أنّ جدّه عرفجة بن أسعد أصیب أنفه یوم الكُلاب فی الجاهلیة فاتّخذ أنفاً من ورق

(3) فأنتن علیه. قال فذكره للنّبی صلّی‌الله علیه‌‌ وسلّم فأمره أن یتّخذ أنفاً من ذهب »

(4)؛ ترجمه : « از [قبیله ي] بنی‌تمیم است. گوید : عمرو بن عاصم كلابی از ابوالأشهب ‌و او به روایت عبدالرحمن بن عرفجة برای ما نقل كرد كه پدربزرگش ، عرفجة بن أسعد ، در روز [جنگ] كُلاب

(5) در دوران جاهلیت بینی خود را از دست داد. او برای خود یك بینی از « نقره » ساخت ولی بوی بدی از آن صادر می‌شد. این قضیه را خدمت پیامبر صلّی‌الله علیه‌‌ وسلّم عرض كرد و پیامبر به او امر كرد كه بینی ای از طلا بسازد! »

باری ، این روایت مستند تاریخی و مرتبط با علم پزشكی با گرایش پروتز را نیز دیگر تاریخ نویسان و سیره نگاران اسلامی در كتاب های خود از طرق خویش نقل كرده‌اند.

(6) الا آن كه صاحب « تاریخ الاسلام » نام « عبدالله بن عبدالله بن ابی » و جنگ « احد » را ذكر كرده است.

(7) نكته‌ای كه در مورد استفاده از فلز طلا باید گفت این است كه طلا دارای میل تركیبی بسیار پایینی است به همین سبب اكسیده نشده و زنگ نمی‌زند و در مقابل اسیدها و بازها مقاومت می‌كند و این برخلاف « نقره » است كه در محیط های گوگردی سریع واكنش نشان می‌دهد. از ‌این رو پیامبر صلّی‌الله علیه و آله و سلّم به آن شخص پیشنهاد دادند تا پروتز بینی خود را  با طلا انجام دهد تا به مخاط بینی واكنش نشان ندهد.

(8) از ظاهر روایت استفاده می‌شود كه بهره بردن از فلز طلا برای مردان در شرایط خاص بلا اشكال است ، چون در شرع اسلام ، استفاده از طلا برای مرد تحریم شده است.

(9) به هر جهت ، این مدرك تاریخی با قدمت هزار و دویست سال و این اتفاق با قدمت بیش از 1400سال ، نمونه ای كهن از پروتز یا عمل زیبایی اندام و به عبارتی « عمل زیبایی بینی در صدر اسلام » است.

پی نوشت ها :
1ـ در تمامي منابع ديگري كه اينجانب ديدم نام ايشان « عرفجة بن أسعد بن كرب التيمي » و در يك منبع « عرفجة بن أسعد بن كرب التميمي » ثبت شده بود. به عنوان نمونه ر.ك : تاريخ مدينة دمشق ، ج 74 ، ص 51 .
2ـ « أبوالأشهث » هم ثبت شده است.
3ـ در منابع بسياري به جاي « ورق » ، « فضة » ذكر شده است. ر.ك : تاريخ مدينة دمشق ج74 ص51 .
4ـ ابن‌سعد ، ابوعبدالله محمد. الطبقات الكبری. با تحقیق محمّد عبدالقادر عطا. ج 7، ص 32، ش 2876، چاپ اوّل، بیروت: دارالكتب العلمیه، 1410 ق./ 1995م.
5ـ كلاب به ضم كاف نام موضع و آبی بین كوفه و بصره است. و نیز گفته شده ‌آبی بین جبله و شمام است كه هفت شب از یمامه فاصله دارد. ر.ك: معجم‌البلدان. یاقوت بن ‌عبدالله ‌الحموی (م. 622هـ). در ضمن نبرد و جنگ كلاب ، نبردی بین « خسرو پرویز » و « بنی تمیم » بوده است. ر.ك : أيام العرب لأبي عبيدة 2/45 و العقد الفريد 5/192-194 .
6ـ منابع و مجامیع اسلامی غیر از طبقات ابن‌سعد كه به این اتفاق اشاره كرده‌اند: الإستیعاب فی معرفة الأصحاب ؛ أسدالغابة فی معرفة الصحابة ؛ الإصابة فی تمییز الصحابة. از جمله احمد بن حنبل در مسندش ج 7 ص 22 رقم 19028 چاپ دارالفكر اين مطلب را آورده است.
7ـ « إنّ أنفه أصیب یوم أحد فأمره النّبی صلّی‌الله علیه و سلّم أن یتّخذ أنفاً من ذهب ». ر.ك: تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام. شمس‌الدین محمّد الذهبی‌ (م. 748هـ.).
8ـ اين توضيح از آقاي سيد مرتضي ميرسراجي است و حقير از ارزش علمي آن اطلاعي ندارد.
9ـ استدلال به اين واقعه براي حلّيت استفاده ي مردان از طلا در موارد خاص ، در بسياري از كتب فقهي شيعه آمده است ، به عنوان نمونه ر.ك :
الف. منتهي المطلب في تحقيق المذهب ، ج 3 ، ص 330 ، نوشته ي « علامه حلّي » در اواخر قرن هفتم
ب. تذكرة الفقهاء ، ج 2 ، ص 231 ، نوشته ي « علامه حلّي » در ابتداي قرن هشتم
ج. ذكري الشيعة ، ج 1 ، ص 146 و 147 ، نوشته ي « شهيد اول » در قرن هشتم
د. جواهر الكلام ، ج 6 ، ص 337 ، نوشته ي « محمدحسن نجفي » در اوايل قرن سيزدهم