آنچه باید درباره قوانین مهریه بدانید

1 - مالیت داشتن: مرد نمی‌‌تواند بگوید تمام هوای تهران را مهریه قرار می‌دهم.
2 - قابل تملك باشد: مرد نمی‌تواند پارك جمشیدیه را مهریه همسرش قرار دهد، زیرا جزو اماكن عمومی است. -3 معین باشد: مجهول نباشد. مثلا نمی‌تواند بگوید زیباترین جواهر دنیا مال تو.
چیزهایی كه می‌توانند به عنوان مهر قرار بگیرند عبارتند از:
-1 حقوق مالی باشد مثل سرقفلی یا حق تالیف و ترجمه‌ها
-2 عینی باشد مثل باغ
-3 منفعت باشد مثل منفعت باغ
-4 انجام كار مثل ساخت خانه‌
-5 آموزش باشد مثل آموزش قرآن، موسیقی، نقاشی‌
-6 دینی باشد مثل چك، سفته، برات‌
لازم به ذكر است كه فوت زوج در مهریه تاثیرگذار نیست و مهریه از ماترك شوهر (آنچه به جا گذاشته) برداشته می‌شود. چنانچه زن هم بمیرد، مهریه ساقط نمی‌شود. مهریه ارث است و به وراث وی خواهد رسید.
هنگام فسخ نكاح، درصورتی كه دختر وظایف زناشویی را انجام داده باشد، مهریه به او تعلق می‌گیرد، اما زمانی كه فقط عقد شده و هنوز عروسی نكرده باشد، نصف مهریه به او تعلق می‌گیرد.
مواد قانونی‌
ماده 1081 قانون مدنی می‌گوید: اگر در عقد نكاح شرط شود كه در صورت عدم تادیه مهر در مدت معین نكاح باطل خواهد بود، نكاح و مهر صحیح ولی شرط باطل است.
ماده 1082: به مجرد عقد، زن مالك مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی كه بخواهد در آن بنماید.
ماده 1083: برای تادیه تمام یا قسمتی از مهر می‌توان مدت یا اقساطی قرار داد.
ماده 1084: هرگاه مهر عین معینی باشد و معلوم گردد قبل از عقد معیوب بوده و یا بعد از عقد و قبل از تسلیم معیوب و یا تلف شود، شوهر ضامن عیب و تلف است.
ماده 1085: زن می‌تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفای وظایفی كه در مقابل شوهر دارد امتناع كند، مشروط بر این كه مهر اوصال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود.
نحوه وصول مهریه‌
1 - ارسال اظهارنامه از سوی زن به شوهر
2 - از طریق اجرای ثبت‌
3 - از طریق دادگاه‌ها
اظهارنامه نوعی اوراق چاپی موجود در دادگستری است كه خواهان، تقاضای خود را قبل از رفتن به دادگاه به صورت رسمی به خوانده اعلام می‌نماید. در اینجا هم خواهان (زوجه)، اظهارات خود را در مورد درخواست مهریه، در ردیف خواهان می‌نویسد و آن را برای خوانده (زوج) می‌فرستد. در این هنگام زوجه همچنان باید تمكین كند؛ چرا كه در غیر این صورت ناشزه محسوب می‌شود و نفقه به او تعلق نمی‌گیرد.
اگر مرد توانایی پرداخت مهریه را داشت اما از پرداخت آن خودداری كرد، زوجه مهریه خود را به اجرا می‌گذارد، چنانچه ظرف 10 روز مالی، زن دارایی شوهر را معرفی كند فورا نسبت به توقیف آنها اقدام می‌شود، اگر دارایی زوج فقط حقوق او باشد، تا یك چهارم آن ماهانه به زوجه تعلق می‌گیرد تا زمانی كه مهریه كاملا پرداخت شود و مرد تا پرداخت كامل مهریه زن نمی‌تواند از كشور خارج شود؛ اما در صورتی كه مرد اموال دیگری غیر از حقوق داشته باشد، دادگاه اموال او را می‌فروشد و مهریه از این طریق پرداخت می‌شود.اما اگر مرد توانایی مالی نداشت، زن می‌تواند به دادگاه خانواده مراجعه كند و دادخواستی مبنی بر استرداد مهریه به دادگاه بدهد. دادگاه به دادخواست او رسیدگی می‌كند در صورتی كه زوجه مستحق دریافت مهریه باشد، دادگاه حكم به پرداخت مهریه می‌‌دهد.
در این صورت مرد موظف می‌شود از زمان تعیین شده توسط دادگاه، مهریه همسرش را بپردازد.اگر مرد مالی داشته باشد و زن فكر كند در طول مدتی كه دادگاه تشكیل می‌شود، مرد آن مال را می‌فروشد یا جابه‌جا می‌كند، از دادگاه می‌خواهد قرار تامین خواسته صادر كند، با این درخواست قرار تامین صادر می‌شود و مال تا صدور حكم دادگاه توقیف می‌شود. از این مال توقیف شده می‌توان، مهریه را برداشت در غیر این صورت، عدم پرداخت مهریه، ضمانت اجرایی دارد.
آقای هادی سهرابی، جامعه‌شناس، درخصوص علل بالا رفتن میزان مهریه می‌گوید: پیچیده شدن نظام جامعه و عدم امكان شناخت كافی زن و مرد از یكدیگر از یك طرف و از طرف دیگر عرفی كه در جامعه ایران حاكم است، بدین صورت كه عرف جامعه طلاق را نهایت بدبختی زن می‌داند و زن بیوه یا طلاق‌گرفته را به عنوان زن دست دوم می‌پندارد. در مقابل بسیاری از زنان نیز تعیین مهریه‌های سنگین را تضمینی برای پایبندی و تعهد مرد به خودشان می‌دانند.
مجموعه این عوامل باعث بالارفتن مهریه‌ها می‌شود. لازمه تسهیل نكاح در جامعه پیچیده كنونی این است كه چنانچه پس از عقد هر یك از طرفین متوجه شد كه اشتباه كرده یا فریب خورده است و امكان سازش با وضعیت جدید را ندارد براحتی بتواند عقد را منحل ساخته و خود را رها نماید و این در حالی است كه در جامعه امروز مرد براحتی از این امكان برخوردار است ولی موارد درخواست جدایی برای زن محدود و مشخص است و نكته قابل تامل این كه همین موارد مشخص غالبا با تفسیرهای سنتی و مردم‌سالارانه، معدودتر می‌شود.
در اینجا مهریه بالا، حربه‌ای است كه با آن می‌توان زوج را كه انحصارا حق طلاق دارد وادار به موافقت و جدایی نماید. از منظری دیگر می‌توان گفت امروزه ازدواج یك قرارداد اجتماعی محسوب می‌شود، قراردادی كه نیاز به یك ضمانت اجرایی محكم دارد و این ضمانت مهریه است و چون میزان اطمینان و اعتماد به پایبندی این قرارداد پایین است، لذا در مقابل، مهریه‌های سنگین تعیین می‌شود تا این ضریب اطمینان را بالا ببرد.
خانم پرستو وكیل‌آذر، كارشناس امور حقوقی درخصوص مهریه و حقوق اقتصادی می‌گوید: با توجه به این كه ماده 1105 قانون مدنی ایران ریاست خانواده را از خصایص شوهر قرار داده، بنابراین زوج می‌تواند مانع كار زوجه خود شود و بخواهد كه زوجه فقط خانه‌دار باشد؛ در مقابل مرد متعهد می‌شود احتیاجات مادی، روحی و اجتماعی زن را فراهم كند. از طرفی مرد به دلیل این كه فعالیت اقتصادی را بیش از زن به عهده دارد، خود را صاحب همه مواهب مادی خانواده تلقی می‌كند.
پس با توجه به این موارد، مهریه باید طوری در نظر گرفته شود كه جبران‌كننده مافات برای زن باشد و به نوعی پشتوانه و وثیقه ازدواج قرار گیرد كه در صورت جدایی، منبع تامین‌كننده مالی آتیه زوجه باشد.
شروط ضمن عقد:
شارع مقدس برای زنان راهی قرار داده كه خودشان زمام طلاق را به دست گیرند. به این معنی كه در ضمن عقد نكاح اگر شرط كنند كه وكیل باشند در طلاق به صورت مطلق، یعنی هر موقعی كه دلشان خواست طلاق بگیرند یا به صورت مشروط، یعنی اگر مرد بدرفتاری كرد یا زن دیگری گرفت، زن وكیل باشد كه خود را طلاق دهد، دیگر هیچ اشكالی برای خانم‌ها پیش نمی‌آید و می‌توانند خود را طلاق دهند.